Ze heeft het lang volgehouden. Mijn buurvrouw. Op leeftijd, slecht ter been, maar woont met wat thuishulp nog zelfstandig. Oma van vier kleinkinderen, twee daarvan uitgewaaierd over de aardbol. Nee, ze moet niets van computers hebben. Ze vertrouwt ze niet, en redt het prima zonder. Een mobiele telefoon? Niet nodig, waarvoor? Als ze me moeten hebben bellen ze wel terug. Een aaipet vindt ze wel leuk, maar wat moet ze ermee.

Als ze een reis wilt boeken, gaat ze met de Zonnebloem of de Hartstichting waar alles geregeld wordt. Ze krijgt de informatie gewoon via de post. Niet meer op maandag, en soms duurt het wat langer, maar het werkt prima. De meterstand geeft ze gewoon door via het kaartje, reclames waarvoor je naar weetikveel.nl moet slaat ze over. Als ze ergens voor moet bellen en ze krijgt een keuzemenu te horen dat aangeeft dat ze eerst naar de website moet gaan, haakt ze af. Dan maar niet.

Haar oudste kleinkinderen komen niet veel meer langs, ze wonen zo ver weg en leven zo anders. Maar oma, u kunt toch leren whatsappen, facetimen en skypen? En als u foto’s wilt zien, kunt u toch naar Instagram of Facebook? Nee, dat kan oma niet. En dat wil ze eigenlijk niet.

Nu gaat de bank in het dorp dicht. Ook de brievenbus voor overschrijfkaarten verdwijnt. De pinautomaat blijft, maar daarvoor ging ze altijd naar binnen, waar een medewerkster van de bank voor haar pinde. De bibliotheek was al verhuisd. Naar de stad. En ook daar is de digitalisering toegeslagen. Een boek meenemen of terug brengen, hier is niets meer te doen zonder dat je je ene pasje ergens voor moet houden, en het andere weer ergens in moet stoppen om te betalen.

De jongste kleindochter gaat dit jaar voor het eerst naar de middelbare school. En heeft bijna geen boeken meer, maar een iPad waar alles op staat. Soms komt ze bij oma logeren. En zit samen naast haar, op de bank. Tv aan, en iPad aan. Daar laat ze oma alle vriendinnen van school zien, speelt video’s af van wat er in de klas gebeurt, zoekt samen met haar op internet naar de andere kleinkinderen. En naar informatie en foto’s over de stad waar oma’s volgende reis naar toe gaat.   

Een maand geleden was oma door de boeken heen. Snel even naar de bieb was geen optie, is nooit meer een optie eigenlijk. Te ver en slecht bereikbaar. Haar dochter was bij haar en zei, “och mam, ik heb een boek op mijn tablet staan, lees dat maar, totdat ik voor je naar de bieb kan”. Licht protesterend kreeg ze de iPad in haar handen gedrukt, werd gauw verteld “druk daar op en dan daar en dan kan je swipen voor de volgende pagina”. En weg was dochterlief. Daar zat ze, op de bank, vies weer, geen zin in televisie. Met de nodige tegenzin pakte ze de iPad, drukte daar en daar op, en het boek verscheen. Swipen koste even wat meer moeite, maar toen ze een doekje pakte en over het scherm veegde, verscheen opeens de volgende pagina. Als snel had ze door hoe ze de letters groter kon maken, dat was wel makkelijk eigenlijk. En even later, toen ze het boek per ongeluk had weggedrukt, zat ze op internet. En stortte zich, de handelingen van haar kleindochter proberend, zowaar op de digitale snelweg.

Nu, vier weken later, is ze om. De iPad heeft ze mogen houden, haar dochter had samen met haar man gespaard voor een nieuwe. Ze heeft twee keer gebeld, of ik even kon kijken. Ze zat vast. Nog wat voorzichtig wankelend zet ze steeds meer stapjes, en krijgt er zowaar plezier in. Ze doet inmiddels een woordspelletje met haar vriendin van vroeger die in Friesland woont. Haar bankzaken digitaal regelen stelt ze even uit, het vertrouwen is er nog niet helemaal. Maar via skype praten met haar kleinkinderen doet ze wel.

En boeken lezen? Nee, dat doet ze niet op de iPad. Een boek moet je voelen, moet je ruiken….., misschien, ooit.

Oma gaat digitaal


Tip: www.ipadoma.nl
Afbeelding: Shutterstock